Logo
 
ANA MENÜ
Anasayfa
Hakkımda
İletişim
Kitap & Makale
Yazı Örnekleri
Karar Örnekleri
Çocukların Koruması
Seminer
Görüşler & Öneriler
Yargı Reformu
İçtihatlar
Haberler
Linkler
Editör Girişi
ANKET
Çocuk Suçlarına İlişkin Davalara Yargıtay'ın Özel Dairesi Bakmalıdır.
 
GİRİŞ FORMU





Kayıp Şifre?
ZİYARETÇİ SAYILARI
Bugün50
Önceki Gün141
Bu Hafta321
Bu ay2800
Toplam461910
PDF Yazdır E-posta

5237 sayılı TCK ile yaptırım teorisinde önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerden en önemlilerinden birisi para cezası sisteminin tümü ile değiştirilmiş ve gün para cezası sistemine geçilmiş olmasıdır. Buna rağmen; adli para cezasının belirlenmesinde ikili sistem devam etmektedir. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak verilen adli para cezası da dikkate alındığında üç tür para cezası bulunmaktadır.   

             

                  Bunlar; 

                   a)Gün para cezası sistemine göre belirlenen adli para cezası, 

                  b)Eski sisteme göre belirlenen adli para cezası, 

                  c)Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak belirlenen adli para cezasıdır. Bu para cezaların her birinin belirlenmesine ve infazına ilişkin kurallar birbirinden farklıdır. Bu nedenle adli para cezasının belirlenmesi ve infazına ilişkin kuralların uygulanmasında belirlenmesi gereken ilk şey, adli para cezasının hangi sisteme göre verildiğinin ortaya konulmasıdır. 

                 Her üç duruma göre konu şu şekilde ele alınabilir. 

                 a)Gün para Cezasının Belirlenmesi ve İnfazıGün para cezası sisteminde; sanığa verilecek para cezası önce gün olarak belirlenir. Bu yapılırken Hakim önce, TCK nun 61/1-3. maddesine göre vereceği adli para cezası gününü belirler (Örneğin kasten yaralama suçu nedeniyle TCK nun 86/2 maddesi uyarınca 50 gün adli para cezası belirler) 

               Daha sonra bu belirlediği bu miktar üzerinden TCK nun 61/4-5 maddesinde belirlenen sıraya göre artırım ve indirim yapar, (Örneğin  suçun silahtan sayılan bıçakla işlenmesi nedeniyle cezayı yarı oranında artırarak 75 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilir.) 

              Bulduğu netice gün para cezasını, (örnekte 75 gün) failin ekonomik ve fiili şartlarına göre 20 ila 100 lira arasında bir miktarla çarpar ve netice para cezasını bulur. (Örneğin bir gün 20 lira kabul edilerek 1500 lira adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilir) 

               Fail hakkındaki bu kararın kesinleşmesinde sonra ilam infaz işlemleri için C. Savcılığına gönderilir. 

              C. Savcılığı tarafından hükümlüye ödeme emri gönderilir. Hükümlü süresi içinde (5275 S.K m.106/2 uyarınca 30 gün) para cezasını ödemez ise; 5275 S.K nun 106/3 uyarınca C. Savcılığı tarafından belirlenen para cezası, mahkeme kararında belirtilen güne çevrilir ve ceza gün kadar hapse çevrilir. (Örnekte 75 gün) 

              Burada dikkate edilmesi gereken husus şudur; söz konusu işlemle para cezası hapis cezasına değil hapse çevrilmektedir. Yani, belirlenen hapis süresi tazyik hapsi niteliğindedir. Öyle olunca da hükümlü para cezasını ödediği takdirde serbest bırakılır. Ödeme yapmaz ise belirlenen gün kadar hapis yatar. Tazyik hapsi söz konusu olduğu için bu süre içerisinde şartla tahliye hükümlerinden yararlanması mümkün değildir. Verilen para cezasını hapiste kalarak infaz etmiş olsa bile hükümlü halen para cezasına hükümlü bir kişidir ve örneğin ikince kez suç işlediğinden hakkında daha önce hapis cezasına hükmedilmiş kişilere dair hükümler uygulanamaz (5275 S.K nun 106/9. maddesi). 

            Hükümlü bir süre hapiste kaldıktan sonra ödeme yapar ise hapiste kaldığı günlerin mahsubu açısından da mahkeme tarafından belirlenen değerler dikkate alınır. Örnekte olduğu gibi 1500 lira para cezasına çarptırılan kişi ödeme yaptığı için kendisine verilen 75 günlük tazyik hapsini infaz ederken örneğin onuncu günde ödeme yapmaya hazır olduğunu bildirir ise yattığı 5275 S.K nun 106/8 maddesi uyarınca, 10 gün mahkeme kararında belirlendiği üzere (10 gün x 20 lira = 200 lira) hesabı ile yattığı sürenin değeri bulunur ve (1500 – 200 = 1300) ödeme yapar ise serbest bırakılır. Bir başka deyimle; Mahkemenin verdiği 75 günden hükümlünün yattığı 10 gün düşülür kalan 65 gün X 20 lira hesabı ile hükümlüden 1300 YTL ödemesi istenir. Hükümlü bu bedeli öder ise tahliye edilir. 

               b)Eski sisteme Göre Para Cezasının Belirlenmesi ve İnfazı 

             Sanık hakkında uygulanacak olan kanunda gün para cezası sisteminin benimsenmesinden önceki düzenleme söz konusu ise (Örneğin 6136 S.K nun 13/1 maddesi) sanığa verilecek para cezasının belirlenmesinde öncelikle 5252 sayılı Kanunun 4. maddesinde belirtilen misli artış uygulanır. Daha sonra bu miktar 5252 sayılı Kanunun 5. maddesinde belirtilen 450 YTL nin altında kaldığı için ceza miktarı 450 lira olarak belirlenir. 

               Kararın kesinleşmesinden sonra C. Savcılığı hükümlüye bu cezayı ödemesi için ödeme emri gönderir. 

               Hükümlü süresi içinde ödeme yapmaz ise 5275 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca 100 lira 1 gün kabul edilerek ceza tazyik hapsine çevrilir. Örneğe göre hükümlüye 4 gün tazyik hapsi verilir. 

              Belirlenen süre tazyik hapsi olduğu için; yukarıda da açıklandığı üzere; hükümlü cezayı öder ise serbest kalır, şartla tahliyeden yararlanmaz, kısmen veya tamamen hapiste kalarak cezasını infaz etse bile halen para cezasına hükümlü kişi durumundadır. Kısmen ödeme yapmak ister ise 5275 sayılı kanunun geçici 1. maddesi uyarınca yattığı her gün 100 lira kabul edilerek cezasından mahsup edilir. Örneğin 2 gün yattıktan sonra ödeme yapmak ister ise (2 x 100 = 200 lira, 450 – 200 = 250 lira ) hesabı ile 250 lira öder ise serbest bırakılır. 

              c)Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırım Olarak Para Cezasının Belirlenmesi ve İnfazı 

             Yapılan yargılama sonucunda sanığa verilen 1 yıl ve daha az süreli hapis cezasına kısa süreli hapis cezası denilmektedir (TCK 49/2). Hükümlü hakkında kısa süreli hapis cezası verilmiş ise TCK nun 50/1 maddesinde belirtilen seçenek yaptırımların uygulanmasına karar verilebilir. 

             TCK nun 50/1-a maddesi uyarınca seçenek yaptırımlardan birisi de adli para cezasıdır. 

              Yargılama sonucunda sanığa netice itibarıyla verilen hapis cezası (örneğin 3 ay hapis cezası) sanığın ekonomik ve sosyal durumuna göre TCK nun 52/2 maddesi uyarınca 1 günü 20 ila 100 lira arasında bir değer kabul edilerek seçenek yaptırıma dönüştürülebilir. (Örneğin 3 ay x 30 gün = 90 gün x 20 lira = 1800 Lira seçenek yaptırım olarak adli para cezası) 

             Verilen bu cezanın kesinleşmesinden sonra infaz için C. Savcılığına gönderilir. C. Savcılığa hükümlüye verilen para cezasını ödemesi için ödeme emri tebliğ eder. Hükümlü tebligat üzerine süresi içerisinde ödemede bulunmaz ise Savcılık tarafından tazyik hapsi uygulaması YAPILAMAZ. 

               Bu durumda yanı ödeme yapılmadığından C. Savcılığı, hükmü veren Mahkemeye durumu bildirir ve bu konuda bir karar verilmesini ister.

                 Mahkeme; duruşmalı veya duruşmasız olarak yapacağı inceleme sonucunda; hükümlü hakkındaki seçenek yaptırımı 50/1 maddesinde belirtilen seçeneklerden birisine çevirebileceği gibi, hükümlünün para cezası yerine verilen hapis cezasının kısmen veya tamamen infazına HÜKMÜ VEREN MAHKEME karar verebilir. Hükümlü kısmi ödeme yapmış ise yaptığı bu ödemeyi dikkate alarak karar verir (TCK 50/6). 

                Hükümlü bu durumda artık hapis cezasına hükümlü hale gelir. Para cezası tazyik hapsine DEĞİL hapis cezasına dönmüştür. (TCK 50/6, 2. cümle) Bunun sonucu olarak; 

             a)Hükümlü artık hapis cezasına hükümlü bir kişi haline gelir, tekrar suç işlediğinde daha önce hapis cezası almış kişilere özgü kurallar uygulanır, 

              b)Yakalanmasından sonra ödeme yapacağına söylese bile serbest bırakılamaz, hapis cezasının infazı gerekir, (Yapılan tebligatın usulüne aykırı olduğunu, bu nedenle ödeme emrini almadığını iddia eder ise bu yöndeki savunması dinlenir ve delilleri toplanır. Savunma yerinde ise, usulsüz tebligat öğrenmekle usulüne uygun hale geleceğinden ödemede bulunması gerekir. Bu durumda hapis cezasına çevirme kararı kaldırılmalıdır.) 

            c)Hapis cezası infaz edildiği için Şartla Tahliye hükümleri uygulanır, Bu nedenle; kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak para cezası dışındaki seçenekler de dikkate alınıp uygulanmalıdır. 

  Murat AYDIN  

  ADANA HÂKİMİ  

         

Son Güncelleme ( Pazartesi, 09 Ağustos 2010 )
 
< Önceki   Sonraki >
SİTE İÇİ ARAMA
SON EKLENENLER
ÇOK OKUNANLAR
SİTEDE KİMLER VAR
Şuanda 6 misafir bağlı
© 2014 Murat Aydın